{"id":574,"date":"2020-12-01T11:30:17","date_gmt":"2020-12-01T08:30:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.etemkeskin.com\/?p=574"},"modified":"2020-12-01T11:30:21","modified_gmt":"2020-12-01T08:30:21","slug":"metroloji-kalibrasyon-olcum-belirsizligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/tr\/2020\/12\/01\/metroloji-kalibrasyon-olcum-belirsizligi\/","title":{"rendered":"Metroloji Kalibrasyon \u00d6l\u00e7\u00fcm belirsizli\u011fi"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>METROLOJ\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Metroloji:<\/strong> \u201c\u00d6l\u00e7\u00fcm bilimidir.\u201d \u00d6l\u00e7\u00fcm bilimi olan metroloji, insan varl\u0131\u011f\u0131 ile ba\u015flayan ve insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 etkileyen, d\u00fczenleyen ve toplumun geli\u015fimine do\u011frudan y\u00f6n veren bir bilimdir. Toplumlar\u0131n geli\u015fimine paralel olarak metroloji de zaman i\u00e7inde geli\u015fim g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KAL\u0130BRASYON<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cKalibrasyon:<\/strong> belirli ko\u015fullarda, ilk a\u015famada \u00f6l\u00e7\u00fcm standartlar\u0131 taraf\u0131ndan sa\u011flanan b\u00fcy\u00fckl\u00fck de\u011ferleri ve \u00f6l\u00e7\u00fcm belirsizlikleri ile bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k gelen g\u00f6sterge de\u011ferleri ve ilgili \u00f6l\u00e7\u00fcm belirsizlikleri aras\u0131nda bir ili\u015fkinin olu\u015fturuldu\u011fu, ikinci a\u015famada ise bu bilginin \u00f6l\u00e7\u00fcm sonucunun g\u00f6stergeden elde edilmesinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u015flemler dizisi\u201d [1]<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tan\u0131m\u0131 a\u00e7mak gerekirse, <strong><u>kalibrasyon <\/u><\/strong>kalibre edilecek cihaz\u0131n (\u00f6l\u00e7\u00fcm cihaz\u0131 veya fiziksel bir b\u00fcy\u00fckl\u00fck \u00fcreten cihaz gibi\u2026) bir kalibrat\u00f6r (izlenebilirli\u011fi sa\u011flanm\u0131\u015f kalibrasyon sertifikas\u0131 olan \u00f6l\u00e7\u00fcm cihaz\u0131 yada bir fiziksel \u00e7\u0131k\u0131\u015f veren cihaz gibi) ile \u00f6l\u00e7\u00fcm b\u00f6lgesindeki sapmas\u0131n\u0131 bulma ve bunu raporlama i\u015flemine verilen add\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6rnek:<\/strong> Bir terazinin M1 k\u00fctle seti ile kalibrasyonunu yapmak.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130zlenebilirlik: <\/strong>En kaba \u00f6l\u00e7me faaliyetinden primer seviyeye kadar olan kesintisiz \u00f6l\u00e7me i\u015flemleri dizisidir. Kalibrasyonda izlenebilirlik olmazsa olmaz bir \u015fartt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6rnek: <\/strong>SI birim sisteminde uzunluk \u00f6l\u00e7me birimi metredir. Metre \u00fclkemizde primer(birincil) seviyede tan\u0131mlanmas\u0131 T\u00fcbitak-UME\u2019 de ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir.At\u00f6lyede yada fabrikada kullan\u0131lan bir \u015ferit metrenin ulusal metroloji enstit\u00fcs\u00fcndeki primer seviye standarda kadar olan kesintisiz kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131. (Kalibrasyon sertifikalar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile)<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"421\" height=\"348\" src=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-577\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Nominal De\u011fer(Anma De\u011feri):<\/strong> Bir cihaz\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in cihaz\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f veya giri\u015f b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek de\u011ferinin yuvarlat\u0131lm\u0131\u015f ya da yakla\u015f\u0131k ifadesidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6L\u00c7\u00dcM BEL\u0130RS\u0130ZL\u0130\u011e\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bir \u015feyin \u00f6zelli\u011fini(ne kadar uzun, ne kadar a\u011f\u0131r\u2026) elde edebilmek i\u00e7in yap\u0131lan i\u015fleme \u00f6l\u00e7\u00fcm denir. \u00d6l\u00e7\u00fcmde bir \u00f6l\u00e7\u00fcm sunucu bulunur. \u00d6l\u00e7\u00fcm sonucu evrensellik, kendi i\u00e7inde tutarl\u0131k ve ta\u015f\u0131nabilirlik gibi \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fcm sonucu iki bile\u015fenden olu\u015fur. Beklenen De\u011fer ve \u00d6l\u00e7\u00fcm belirsizli\u011fi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fcm Sonucu=Beklenen De\u011fer + \u00d6l\u00e7\u00fcm Belirsizli\u011fi<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rnek: 15,25kg\u00b10,12kg gibi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><u>\u00d6l\u00e7\u00fcm belirsizli\u011fi<\/u><\/em><\/strong>, bir \u00f6l\u00e7\u00fcm sonucu hakk\u0131nda var olan \u015f\u00fcpheyi gidermek i\u00e7in beyan edilen de\u011ferdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fcm hayat\u0131m\u0131z\u0131n her alan\u0131nda var olan bir olgudur. Zaman\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesi, al\u0131\u015f veri\u015fte sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fcr\u00fcnlerin tart\u0131larak \u00f6l\u00e7\u00fclmesi, arabam\u0131z\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesi gibi asl\u0131nda bizim ya\u015fam konforumuzla da bu konu ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fcm belirsizli\u011fi son 20-25 y\u0131ld\u0131r yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcmlerde, \u00f6l\u00e7\u00fcm sonucunun raporlanmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok\u00e7a \u00fczerinde durulan bir konudur. Bu alan da yay\u0131mlanm\u0131\u015f bir\u00e7ok makale, kitap ve rehber dok\u00fcman bulunmaktad\u0131r. \u00d6l\u00e7\u00fcm belirsizli\u011finin hesaplanmas\u0131 ve raporlanmas\u0131nda kullan\u0131lan en yayg\u0131n metot ISO\u2019 nun yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 <strong>GUM <\/strong>(\u00d6l\u00e7\u00fcmde Belirsizlik Beyan\u0131 i\u00e7in Rehber Dok\u00fcman) (Guide to the Expression of Uncertainty in Measurement) metodudur.<\/p>\n\n\n\n<p>GUM metodu ilk olarak BIPM, IEC, IFCC,ISO, IUPAC, IUPAP ve OIML ad\u0131na 1993 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.[3]<\/p>\n\n\n\n<p>GUM metodunda t\u00fcm belirsizlikler, <strong>standart belirsizlik<\/strong> olarak ifade edilir. \u00d6l\u00e7\u00fcmlerdeki hata kaynaklar\u0131n\u0131n standart belirsizli\u011fi A ve B tipi tahmini belirsizliklerden belirlenebilir. <\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fcm belirsizli\u011fi hesaplamas\u0131nda izlenecek yol a\u015fa\u011f\u0131daki ad\u0131mlarla takip edilebilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>GUM METODU<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol type=\"1\"><li>\u00d6l\u00e7\u00fcm y\u00f6nteminde kullan\u0131lan metodun model fonksiyonunu tan\u0131mla<\/li><li>\u00d6l\u00e7\u00fcme etki eden hata kaynaklar\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 tan\u0131mla<\/li><li>A tipi belirsizlik Hesab\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131<\/li><li>B tipi belirsizlik Hesab\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131<\/li><li>Hata kaynaklar\u0131n\u0131n etki b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerini belirlemek i\u00e7in duyarl\u0131l\u0131k katsay\u0131lar\u0131n\u0131 belirleme<\/li><li>Birle\u015fik Belirsizli\u011fi elde etmek i\u00e7in Standart belirsizlikler ile Duyarl\u0131l\u0131k Katsay\u0131lar\u0131 ile birlikte hesaplanmas\u0131<\/li><li>\u0130stenen g\u00fcvenililirlik seviyesi i\u00e7in k geni\u015fletilmi\u015f belirsizlik katsay\u0131s\u0131 ile birle\u015ftirilmi\u015f belirsizlik \u00e7arp\u0131larak Geni\u015fletilmi\u015f belirsizlik hesaplan\u0131r.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<ol type=\"1\"><li><strong>\u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fcn Model Fonksiyonunu Belirleme<\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Herhangi bir \u00f6l\u00e7\u00fcm ger\u00e7ekle\u015ftirilirken ilgilenilen \u00f6l\u00e7\u00fcm b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne, <strong>\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn \u00e7\u0131k\u0131\u015f b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong> veya <strong>\u00f6l\u00e7\u00fclen<\/strong>, \u00f6l\u00e7\u00fclen b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc elde ederken kullan\u0131lan parametrelere de <strong>\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn giri\u015f b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri <\/strong>denir. \u00d6l\u00e7\u00fclen b\u00fcy\u00fckl\u00fck, <strong>do\u011frudan \u00f6l\u00e7\u00fcm<\/strong> \u015feklinde elde edilebilece\u011fi gibi <strong><em>\u00e7ok parametreli \u00f6l\u00e7\u00fcmler<\/em><\/strong> \u015feklinde de elde edilebilir. (\u00d6rnek: Bir dikd\u00f6rtgenin alan\u0131, y=a*b, a= uzun kenar\u0131n boyu, b= k\u0131sa kenar\u0131n boyu)<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fcm belirsizli\u011fi hesaplamalar\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gereken ilk ad\u0131m \u00f6l\u00e7\u00fclen fiziksel b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn giri\u015f parametrelerine ba\u011fl\u0131 (belirsizlik ve d\u00fczeltme bile\u015fenlerini de i\u00e7eren ) model fonksiyonunu tan\u0131mlamakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Y=f(x1,x2, \u2026xN)&nbsp;&nbsp;&nbsp; Xi(i=1,2,\u2026..N)&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fcm prosed\u00fcr\u00fcn\u00fc tan\u0131mlayan bu matematiksel fonksiyon analitik olaca\u011f\u0131 gibi, a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde matematiksel ifade olarak tan\u0131mlanamayacak kadar kar\u0131\u015f\u0131k fonksiyonlar\u0131 i\u00e7erebilir, bilgisayar algoritmas\u0131 ve deneysel veri tipinde olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6rnek:<\/strong> Bir dikd\u00f6rtgenin alan\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7ece\u011fiz. Bunu bulurken dikd\u00f6rtgenin uzun kenar\u0131 ve k\u0131sa kenar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Bulunan de\u011ferler \u00e7arp\u0131larak dikd\u00f6rtgenin alan\u0131 bulunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Y=a*b&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; y= dikd\u00f6rtgenin alan\u0131, a=dikd\u00f6rtgenin uzun kenar\u0131, b=dikd\u00f6rtgenin k\u0131sa kenar\u0131. Bu a\u015famada \u00f6l\u00e7\u00fcme etki eden t\u00fcm etkileri veya <strong>hata kaynaklar\u0131n\u0131<\/strong> (\u00e7evresel \u015fartlar, referans standart, \u00f6l\u00e7\u00fcm ad\u0131mlar\u0131, gibi\u2026) belirlemek gerekir. \u00d6l\u00e7\u00fcm sonucunu etkileyen bu hata kaynaklar\u0131 model fonksiyonda belirsizlik bile\u015feni veya d\u00fczeltme fakt\u00f6r\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<p>2. <strong>\u00d6l\u00e7\u00fcme Etki Eden Hata Kaynaklar\u0131n\u0131 ve Da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 Belirleme<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin bir k\u00fctlenin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir terazi ile \u00f6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnelim.&nbsp; \u00d6l\u00e7\u00fcmlerde elde edilen sonu\u00e7lar genelde ba\u015fka bir zamanda, ba\u015fka bir laboratuvarda, farkl\u0131 ki\u015filer taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131r. Bu \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc tekrar ger\u00e7ekle\u015ftirmek ve ayn\u0131 sonucu elde etmek istedi\u011fimizde bir \u00f6nce ki \u00f6l\u00e7\u00fcmle ayn\u0131 \u015fartlar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekir. Fakat ko\u015fullar bir \u00f6nceki \u00f6l\u00e7\u00fcmde sa\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zla hi\u00e7bir zaman birebir ayn\u0131 olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Herhangi bir \u00f6l\u00e7\u00fcmdeki hata kayna\u011f\u0131, kalibrat\u00f6rden, kalibre edilenden cihazdan, \u00f6l\u00e7\u00fcm sisteminden, \u00e7evre \u015fartlar\u0131ndan, matematiksel hesaplamadan veya operat\u00f6rden kaynaklanabilir. Bu hata kaynaklar\u0131 say\u0131lamayacak kadar fazla olabilir. Fakat bu hata kaynaklar\u0131n\u0131n model fonksiyonda yer al\u0131p almayaca\u011f\u0131 onun \u00f6l\u00e7\u00fcm sonucuna ne \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiledi\u011fiyle ilgilidir. (\u00d6r: Elektriksel kalibrasyonda termal etkiler 10E-6 mertebelerinde etkilidir. 3,5 dijit bir multimetre kalibrasyonunda bu etki g\u00f6z ard\u0131 edilir ve hata kayna\u011f\u0131 ve belirsizlik bile\u015feni olarak hesaba kat\u0131lmaz. ) &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fcmden \u00f6l\u00e7\u00fcme de\u011fi\u015fen bu hata kaynaklar\u0131 de\u011fi\u015fmekle birlikte en yayg\u0131n kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan hata kaynaklar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>Referans Cihaz\u0131n Kalibrasyon Sertifikas\u0131ndan gelen Belirsizlik &nbsp;<\/li><li>Referans Cihaz\u0131n Kaymas\u0131ndan gelen Belirsizlik<\/li><li>Tekrarlanabilirlik<\/li><li>\u00c7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fck Hatas\u0131<\/li><li>Operat\u00f6r Hatas\u0131<\/li><li>\u00c7evresel Ko\u015fullar<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Referans Cihazdan Kalibrasyon Sertifikas\u0131ndan gelen Belirsizlik: <\/strong>Referans cihaz\u0131m\u0131z, yani kalibrat\u00f6r\u00fcm\u00fczde izlenebilirli\u011fi sa\u011flanabilmesi i\u00e7in bir kalibrasyon sertifikas\u0131na sahiptir. Bu kalibrasyon sertifikas\u0131 elde edilirken yap\u0131lan kalibrasyonda bir belirsizlik ortaya \u00e7\u0131kar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Referans Cihazdan Kaymas\u0131ndan gelen Belirsizlik: <\/strong>Referans cihaz\u0131m\u0131z zamanla birlikte kendi fiziksel \u00f6zelliklerinde de\u011fi\u015fimler olacakt\u0131r. (K\u00fctlesinden bir\u015feyler kaybetmesi, devrelerinin ya\u015flanmas\u0131 gibi\u2026.) Buda \u00f6l\u00e7\u00fcmlerde hata kayna\u011f\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tekrarlanabilirlik: <\/strong>Ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00f6l\u00e7\u00fcmlerde farkl\u0131 zamanlarda okunan de\u011ferlerin birbirinden farkl\u0131 olma veya kalibre edilen cihaz\u0131n ekran\u0131ndaki de\u011ferin sal\u0131nmas\u0131 durumunda ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<p>Tekrarlanabilirlikten gelen belirsizlik katk\u0131s\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fck belirsizli\u011finden gelen katk\u0131dan \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fckse tekrarlanabilirlik i\u00e7in belirsizlik hesaplamaya gerek yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fck Hatas\u0131: <\/strong>Referans cihaz\u0131n(kalibrat\u00f6r) veya Kalibre edilen cihaz\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden kaynaklan\u0131r. Analog ve Dijital \u00f6l\u00e7\u00fcm cihazlar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 hassasiyette \u00f6l\u00e7\u00fcm yapabilirler ve bunu ekranlar\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131 dijit olarak g\u00f6sterirler. Analog cihazlarda \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fck en k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00f6l\u00fcnt\u00fc aral\u0131\u011f\u0131, dijital cihazlarda ise en d\u00fc\u015f\u00fck de\u011ferli hanedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6rnek:<\/strong> 3.003 V, 1347gr, 3m 15cm\u2026.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Operat\u00f6r Hatas\u0131: <\/strong>\u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftiren personelden kaynaklanan hata kayna\u011f\u0131d\u0131r. Personelin yetene\u011fi ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015fir. \u00d6rne\u011fin analog cihazlardaki \u00f6l\u00e7\u00fcm de\u011ferini okuma g\u00f6z yetene\u011fi ile ilgili, kronometre kalibrasyonunda ise ki\u015finin tepki yetene\u011fi ile ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>\u00c7evresel Ko\u015fullar: <\/strong>\u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fcn yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortam \u00f6l\u00e7\u00fcm sonucunu etkiler. \u00c7evresel etki titre\u015fim, s\u0131cakl\u0131k, bas\u0131\u00e7, elektriksel alan gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli olabilir. Fakat bunlar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn hata kayna\u011f\u0131 olarak kabul edilmesi bu etkinin hangi oranda etkiledi\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. E\u011fer hesap edilebilir bir \u00e7evre etkisi ise \u00f6l\u00e7\u00fcm sonucuna d\u00fczeltme uygulanabilir. (\u00d6rnek: Bir \u015ferit metreye termal etkilerden dolay\u0131 d\u00fczeltme uygulanabilir.)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hesaplama Hatas\u0131: <\/strong>Hesaplama hatas\u0131, yap\u0131lan hesaplamalardaki yuvarlamalar, ineterpolasyonlar gibi\u2026 durumlardan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hata Kaynaklar\u0131n Da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fcmlerde ortaya \u00e7\u0131kan hata kaynaklar\u0131 yukar\u0131daki belirtilenler ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bir\u00e7ok \u015fey bir \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc etkileyebilir. \u00d6l\u00e7\u00fcme etki eden hata b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri rastgele de\u011fi\u015fkenler \u015feklinde oldu\u011fu i\u00e7in bu b\u00fcy\u00fckl\u00fckler bir olas\u0131l\u0131ksal da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6sterir. Yani Model fonksiyonda sonuca etki eden hata kaynaklar\u0131 sonucun beklenen de\u011ferine yak\u0131n noktalarda bir da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6sterir. Bu da\u011f\u0131l\u0131m hata kayna\u011f\u0131n\u0131n t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re birbirinden farkl\u0131 olabilir. Belirsizlik Analizinde, hata kaynaklar\u0131n\u0131n olas\u0131l\u0131ksal da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 hata de\u011ferlerinin bize hatan\u0131n olabilece\u011fi b\u00f6lgenin olas\u0131l\u0131ksal da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Bu da\u011f\u0131l\u0131m bir olas\u0131l\u0131k yo\u011funluk form\u00fcl\u00fc ile form\u00fcle edilebilir. &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fcmlerde ortaya \u00e7\u0131kabilecek hata kaynaklar\u0131n\u0131n olma olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m \u015fekilleri farkl\u0131 tiplerde olabilir. Bunlar normal da\u011f\u0131l\u0131m, dikd\u00f6rtgen da\u011f\u0131l\u0131m, \u00fc\u00e7gen da\u011f\u0131l\u0131m, U-tipi da\u011f\u0131l\u0131m gibi\u2026<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"538\" height=\"164\" src=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-581\"\/><figcaption>Tablo &#8211; Da\u011f\u0131l\u0131m \u015eekilleri ve Belirsizlik E\u015fitlikleri<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>NOT: <\/strong>Birka\u00e7 tane da\u011f\u0131l\u0131m \u015feklinin birle\u015ftirilmesiyle elde edilecek da\u011f\u0131l\u0131m t\u00fcr\u00fc Merkezi Limit Teoremine g\u00f6re normal da\u011f\u0131l\u0131m olma e\u011filimindedir. Bu bilgi g\u00fcvenilirlik seviyesi verirken \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6rnek: <\/strong>\u00c7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 0,1 V olan bir cihazdan okunan de\u011fer 5,7 V. 5.7 V de\u011feri elde ederken bu de\u011fer 5,68\u2019 den mi, yada 5,73\u2019 den mi 5,7\u2019 ye yuvarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bilgiyi bilemeyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bilgi \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bunun olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir grafik olarak \u00e7izersek ortaya dikd\u00f6rtgen da\u011f\u0131l\u0131m \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6rnek:<\/strong> S\u0131cakl\u0131k dalgalanmas\u0131ndan gelen sapmalar normal(gaussian) da\u011f\u0131l\u0131m olarak ortaya \u00e7\u0131kar<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fcm b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc elde etmede kullan\u0131lan fonksiyondaki belirsizlik bile\u015fenleri iki grupta tan\u0131mlanabilir. A tipi ve B tipi belirsizlik de\u011ferlendirmesi.<\/p>\n\n\n\n<ol type=\"a\"><li><strong>A tipi belirsizlik:<\/strong> Standart belirsizli\u011fin A tipi de\u011ferlendirmesi istatistiki metotlar kullan\u0131larak hesaplan\u0131r. Genellikle tekrarlanabilirlikten gelir. A tipi de\u011ferlendirme i\u00e7in belirsizlik hesab\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<ul><li><strong>B tipi belirsizlik: <\/strong>Di\u011fer hata kaynaklar\u0131ndan gelen belirsizlik katk\u0131s\u0131d\u0131r. Bu hata kaynaklar\u0131, ge\u00e7mi\u015f sertifikalardan gelen bilgi, cihaz \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, kayma, yay\u0131nlanm\u0131\u015f dok\u00fcmanlardan veya yayg\u0131n deneysel bilgilerden elde edilebilir. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6l\u00e7\u00fcm Sonucunda Beklenen De\u011feri Bulma<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bir \u00f6l\u00e7\u00fcmde bir fiziki b\u00fcy\u00fcl\u00fck de\u011ferini(3m, 5V, 7kg\u2026) elde ederken, operat\u00f6r hatas\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmak, e\u011fer \u00e7\u0131k\u0131\u015f b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde dalgalanmalar varsa daha do\u011fru sonu\u00e7 elde edebilmek i\u00e7in yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc tekrar tekrar ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00f6l\u00e7\u00fcm ile ilgili bilgimizi art\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6l\u00e7\u00fcm sonucunun en iyi tahminini elde etmek<\/strong>, i\u00e7in izlenecek yol yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcmde bir\u00e7ok okuma yapmak ve bunlar\u0131n <strong>ortalamas\u0131<\/strong>n\u0131 veya <strong>aritmetik ortalamas\u0131<\/strong>n\u0131 almakt\u0131r. x gibi bir b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn aritmetik ortalamas\u0131 x harfinin \u00fczerine \u201c-\u201c i\u015fareti konularak sembolize edilir. <em>Pratik kural olarak genellikle 4 ile 10 aras\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fcm sonucu almak yeterli olacakt\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"140\" height=\"102\" src=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-586\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6rnek: <\/strong>Ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir \u00f6l\u00e7\u00fcmde al\u0131nan bir\u00e7ok \u00f6l\u00e7\u00fcm de\u011ferinin ortalamas\u0131n\u0131 bulma<\/p>\n\n\n\n<p>Yap\u0131lan bir \u00f6l\u00e7\u00fcmde 5 tane \u00f6l\u00e7\u00fcm de\u011feri al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Bu de\u011ferler; De\u011ferler: 12, 13, 13, 9, 10<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"527\" height=\"67\" src=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-587\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>3. <strong>A tipi De\u011ferlendirme \u0130\u00e7in Standart Belirsizlik Hesaplama<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>A tipi belirsizlik tahmini, \u00f6l\u00e7\u00fcmde elde edilen farkl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm sonucu de\u011ferlerinden yada tekrarlanan g\u00f6zlemlerden yap\u0131lan belirsizlik tahmini olarak tan\u0131mlan\u0131r. \u00d6l\u00e7\u00fcmde elde edilen her \u00f6l\u00e7\u00fcm sonucu, birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z, \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc temsil eden ve rastgele elde edilmesi \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir \u00f6l\u00e7\u00fcm s\u00fcrecinde elde edilen ve o \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc temsil eden rastgele \u00f6l\u00e7\u00fcm de\u011ferlerinin aritmetik ortalamas\u0131 ile en iyi \u00f6l\u00e7\u00fcm sonucu elde edilmek istenir ve bu bulunan de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcm sonucunun beklenen de\u011feridir. Fakat \u00f6l\u00e7\u00fcmdeki de\u011ferlerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131da \u00f6l\u00e7\u00fcm bilgisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Bu da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 de\u011ferlendirmek i\u00e7in <strong>standart sapma<\/strong> kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Standart sapma: <\/strong>Herhangi bir de\u011ferler k\u00fcmesinin, o k\u00fcmenin ortalamas\u0131ndan ne kadar sapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>&nbsp;<\/strong><\/td><td><strong>\u00d6l\u00e7\u00fcm Sonucu<\/strong><\/td><td><strong>Ortalama<\/strong><\/td><td><strong>Ortalamadan Sapma<\/strong><\/td><\/tr><tr><td><strong>1.<\/strong><\/td><td><strong>5,1<\/strong><\/td><td><strong>5,07<\/strong><\/td><td><strong>0,03<\/strong><\/td><\/tr><tr><td><strong>2.<\/strong><\/td><td><strong>5,0<\/strong><\/td><td><strong>5,07<\/strong><\/td><td><strong>-0,07<\/strong><\/td><\/tr><tr><td><strong>3.<\/strong><\/td><td><strong>5,2<\/strong><\/td><td><strong>5,07<\/strong><\/td><td><strong>1,03<\/strong><\/td><\/tr><tr><td><strong>4.<\/strong><\/td><td><strong>4,9<\/strong><\/td><td><strong>5,07<\/strong><\/td><td><strong>-0,17<\/strong><\/td><\/tr><tr><td><strong>5.<\/strong><\/td><td><strong>4,9<\/strong><\/td><td><strong>5,07<\/strong><\/td><td><strong>-0,17<\/strong><\/td><\/tr><tr><td><strong>6.<\/strong><\/td><td><strong>5,3<\/strong><\/td><td><strong>5,07<\/strong><\/td><td><strong>2,03<\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"219\" height=\"120\" src=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-592\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"344\" height=\"118\" src=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-593\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Aritmetik ortalaman\u0131n deneysel standart sapmas\u0131n\u0131n en iyi tahmini de\u011ferini bulabilmek i\u00e7in deneysel standart sapma n g\u00f6zlem say\u0131s\u0131n\u0131n karek\u00f6k\u00fcne b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. Elde edilen de\u011fer <strong>ortalaman\u0131n deneysel standart sapmas\u0131<\/strong> veya <strong>standart belirsizlik <\/strong>tir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Standart belirsizlik bir aral\u0131kt\u0131r ve onun boyutu art\u0131 ve eksi y\u00f6nde ortalamadan standart sapma kadar olan bir aral\u0131k olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6rnek: <\/strong>Yukar\u0131daki tablodaki verileri kullanarak hesaplama yaparsak<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"751\" height=\"226\" src=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-595\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>4. <strong>B tipi De\u011ferlendirme \u0130\u00e7in Standart Belirsizlik Hesaplama&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bilginin daha az oldu\u011fu yerlerde (baz\u0131 B tipi belirsizlik tahminlerinde), sadece belirsizli\u011fin alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirleyebilirsiniz.&nbsp; \u0130kinci ad\u0131mda belirledi\u011fimiz hata kaynaklar\u0131 ve olas\u0131l\u0131k da\u011f\u0131l\u0131m \u015fekillerine g\u00f6re standart belirsizlikler hesaplan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu belirsizlik t\u00fcr\u00fc \u00fcretici spesifikasyonlar\u0131ndan, ge\u00e7mi\u015f tecr\u00fcbelerden, ge\u00e7mi\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcm verilerinden, kullan\u0131m kitap\u00e7\u0131klar\u0131ndan vb\u2026 elde edilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;(Aksiyom 1: E\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcm hatalar\u0131 rastgele de\u011fi\u015fkenler ise bu hatalar bir olas\u0131l\u0131k da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 \u015feklindedir.)<\/p>\n\n\n\n<p>E\u011fer elimizde ba\u015fka bir bilgi yoksa da\u011f\u0131l\u0131m normal da\u011f\u0131l\u0131m olarak se\u00e7ilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6rnek: <\/strong>Dijital termometrenin \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 0,1 \u00b0C\u2019 dir. \u00c7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckten gelen belirsizli\u011fi hesaplayal\u0131m<\/p>\n\n\n\n<p>Hata kayna\u011f\u0131 \u00b10,05 \u00b0C gibi bir aral\u0131kta de\u011fi\u015fir. Yani \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn yar\u0131s\u0131 kadar ve da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 o aral\u0131kta her yerde uniform olarak da\u011f\u0131l\u0131r. Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 dikd\u00f6rtgen da\u011f\u0131l\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"427\" height=\"71\" src=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-597\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>5. <strong>Hata Kaynaklar\u0131n\u0131n Etki B\u00fcy\u00fckl\u00fcklerini Belirlemek \u0130\u00e7in Duyarl\u0131l\u0131k Katsay\u0131lar\u0131n\u0131 Belirleme<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fcm s\u00fcrecinde ortaya \u00e7\u0131kan hata kaynaklar\u0131n\u0131n sonuca etkisi birbirleri ile ayn\u0131 oranda olmayabilir. Hata kayna\u011f\u0131n\u0131n sonuca etki b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bulmak i\u00e7in model fonksiyonda hata kayna\u011f\u0131na g\u00f6re k\u0131smi t\u00fcrevler al\u0131narak duyarl\u0131l\u0131k katsay\u0131lar\u0131 hesaplan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"316\" height=\"153\" src=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-599\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Not: <\/strong>Model fonksiyonu karma\u015f\u0131k bir yap\u0131ya sahip ve k\u0131smi t\u00fcrevleri al\u0131rken zorluklar ya\u015fan\u0131yorsa EK1\u2019 de alternatif y\u00f6ntemde kullan\u0131labilir.<strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>6. <strong>Birle\u015fik Belirsizli\u011fi elde etmek i\u00e7in Standart belirsizlikler ile Duyarl\u0131l\u0131k Katsay\u0131lar\u0131 ile birlikte hesaplanmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Birle\u015fik belirisizlik, hesaplanan standart belirsizlikler ile duyarl\u0131l\u0131k katsay\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131mlar\u0131n\u0131n karelerinin toplam\u0131n\u0131n karek\u00f6k\u00fc al\u0131narak bulunur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"707\" height=\"53\" src=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-601\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>7. <strong>Geni\u015fletilmi\u015f Belirsizli\u011fi bulmak i\u00e7in k geni\u015fletme katsay\u0131s\u0131 ile \u00e7arp\u0131lmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kapsam fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn de\u011feri hedeflenen g\u00fcvenilirlik d\u00fczeyine g\u00f6re se\u00e7ilir. Metrolojik uygulamalarda genellikle k=2 se\u00e7ilir. Bu de\u011fere kar\u015f\u0131l\u0131k gelen g\u00fcvenilirlik d\u00fczeyi %95,45 \u2018tir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>G\u00dcVEN\u0130L\u0130RL\u0130K D\u00dcZEY\u0130<\/strong> <strong>P(%)<\/strong><\/td><td><strong>KAPSAM FAKT\u00d6R\u00dc<\/strong> <strong>Kp<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>68,27<\/td><td>1<\/td><\/tr><tr><td>90<\/td><td>1,645<\/td><\/tr><tr><td>95<\/td><td>1,960<\/td><\/tr><tr><td>99<\/td><td>2,576<\/td><\/tr><tr><td>99,7<\/td><td>3<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"217\" height=\"46\" src=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-12.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-603\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6rnek:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"633\" height=\"743\" src=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-13.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-605\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>KAYNAKLAR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol type=\"1\"><li>International vocabulary of metrology \u2014Basic and general concepts and associated terms (VIM)<\/li><li>Metrology in short, July 2008, Preben Howarth, Fiona Redgrave<\/li><li>EA-4\/02<\/li><li>NASA HANDBOOK<\/li><li>The Expression of Uncertainty and Confidence in Measurement JH 2012,UKAS<\/li><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>METROLOJ\u0130 Metroloji: \u201c\u00d6l\u00e7\u00fcm bilimidir.\u201d \u00d6l\u00e7\u00fcm bilimi olan metroloji, insan varl\u0131\u011f\u0131 ile ba\u015flayan ve insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 etkileyen, d\u00fczenleyen ve toplumun geli\u015fimine do\u011frudan y\u00f6n veren bir bilimdir. Toplumlar\u0131n geli\u015fimine paralel olarak metroloji de zaman i\u00e7inde geli\u015fim g\u00f6stermi\u015ftir. KAL\u0130BRASYON \u201cKalibrasyon: belirli ko\u015fullarda, ilk a\u015famada \u00f6l\u00e7\u00fcm standartlar\u0131 taraf\u0131ndan sa\u011flanan b\u00fcy\u00fckl\u00fck de\u011ferleri ve \u00f6l\u00e7\u00fcm belirsizlikleri ile bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k gelen g\u00f6sterge [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[18],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v16.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Metroloji Kalibrasyon \u00d6l\u00e7\u00fcm belirsizli\u011fi - blog website<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Metroloji: \u201c\u00d6l\u00e7\u00fcm bilimidir.\u201d \u00d6l\u00e7\u00fcm bilimi olan metroloji, insan varl\u0131\u011f\u0131 ile ba\u015flayan ve insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 etkileyen, d\u00fczenleyen ve toplumun geli\u015fimine do\u011frudan y\u00f6n veren bir bilimdir. Toplumlar\u0131n geli\u015fimine paralel olarak metroloji de zaman i\u00e7inde geli\u015fim g\u00f6stermi\u015ftir.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/tr\/2020\/12\/01\/metroloji-kalibrasyon-olcum-belirsizligi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Metroloji Kalibrasyon \u00d6l\u00e7\u00fcm belirsizli\u011fi - blog website\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Metroloji: \u201c\u00d6l\u00e7\u00fcm bilimidir.\u201d \u00d6l\u00e7\u00fcm bilimi olan metroloji, insan varl\u0131\u011f\u0131 ile ba\u015flayan ve insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 etkileyen, d\u00fczenleyen ve toplumun geli\u015fimine do\u011frudan y\u00f6n veren bir bilimdir. Toplumlar\u0131n geli\u015fimine paralel olarak metroloji de zaman i\u00e7inde geli\u015fim g\u00f6stermi\u015ftir.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/tr\/2020\/12\/01\/metroloji-kalibrasyon-olcum-belirsizligi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"blog website\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-12-01T08:30:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-12-01T08:30:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/\",\"name\":\"blog website\",\"description\":\"Etem KESK\\u0130N\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/tr\/2020\/12\/01\/metroloji-kalibrasyon-olcum-belirsizligi\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image.png\",\"width\":421,\"height\":348},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/tr\/2020\/12\/01\/metroloji-kalibrasyon-olcum-belirsizligi\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/tr\/2020\/12\/01\/metroloji-kalibrasyon-olcum-belirsizligi\/\",\"name\":\"Metroloji Kalibrasyon \\u00d6l\\u00e7\\u00fcm belirsizli\\u011fi - blog website\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/tr\/2020\/12\/01\/metroloji-kalibrasyon-olcum-belirsizligi\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2020-12-01T08:30:17+00:00\",\"dateModified\":\"2020-12-01T08:30:21+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/#\/schema\/person\/dcbc30282861ce578b96a79ce8789629\"},\"description\":\"Metroloji: \\u201c\\u00d6l\\u00e7\\u00fcm bilimidir.\\u201d \\u00d6l\\u00e7\\u00fcm bilimi olan metroloji, insan varl\\u0131\\u011f\\u0131 ile ba\\u015flayan ve insanlar\\u0131n ya\\u015fam\\u0131n\\u0131 etkileyen, d\\u00fczenleyen ve toplumun geli\\u015fimine do\\u011frudan y\\u00f6n veren bir bilimdir. Toplumlar\\u0131n geli\\u015fimine paralel olarak metroloji de zaman i\\u00e7inde geli\\u015fim g\\u00f6stermi\\u015ftir.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/tr\/2020\/12\/01\/metroloji-kalibrasyon-olcum-belirsizligi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/tr\/2020\/12\/01\/metroloji-kalibrasyon-olcum-belirsizligi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/tr\/2020\/12\/01\/metroloji-kalibrasyon-olcum-belirsizligi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Ana sayfa\",\"item\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Metroloji Kalibrasyon \\u00d6l\\u00e7\\u00fcm belirsizli\\u011fi\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/#\/schema\/person\/dcbc30282861ce578b96a79ce8789629\",\"name\":\"etemkeskin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"tr\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6af0148b790691ed24ae245fb3dc773b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6af0148b790691ed24ae245fb3dc773b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"etemkeskin\"},\"url\":\"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/author\/etemkeskinyahoo-com\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/574"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=574"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/574\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":607,"href":"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/574\/revisions\/607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.etemkeskin.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}